1. Zmiany dotyczące warunków technicznych, samorządu zawodowego i uprawnień budowlanych
Dnia 01.09.2026 r. została opublikowana w Dzienniku Ustaw:
Ustawa z dnia 31 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa oraz ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. z 2026 r. poz. 1161).
Data wejścia w życie: 02.10.2026 r.,
z wyjątkiem art. 2 pkt 4, który wchodzi w życie 02.09.2026 r.
Dokument dotyczy:
Warunki techniczne – 18-miesięczny okres przejściowy
Najistotniejsza z punktu widzenia procesu inwestycyjnego zmiana polega na dodaniu do Prawa budowlanego przepisów epizodycznych, które umożliwią dalsze stosowanie przez 18 miesięcy od 20.09.2026 r., tj. do upływu 20.03.2028 r., przepisów techniczno-budowlanych obowiązujących do 19.09.2026 r.
W odniesieniu do budynków oznacza to przede wszystkim możliwość dalszego stosowania dotychczasowego rozporządzenia WT, na zasadach określonych w nowych art. 102a–102c Prawa budowlanego.
W przypadku inwestycji wymagających pozwolenia na budowę, odrębnej decyzji o zatwierdzeniu PZT lub PAB albo zgłoszenia budowy, projekty te będą mogły zostać sporządzone według “starych” przepisów – ale po złożeniu organowi przez inwestora oświadczenia o ich stosowaniu. Wybór ten obejmie całe zamierzenie budowlane: również projekt techniczny oraz decyzje administracyjne dotyczące inwestycji mają być oparte na tych samych, dotychczasowych przepisach.
Analogiczna możliwość będzie dotyczyć dokumentów legalizacyjnych oraz dokumentacji sporządzanej w wykonaniu obowiązku z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Natomiast przy budowach i robotach niewymagających ani pozwolenia, ani zgłoszenia, wskazanych w art. 29 ust. 2 i 4, inwestor będzie mógł stosować dotychczasowe przepisy bez składania oświadczenia organowi. Przez ten sam okres dopuszczono także utrzymywanie i użytkowanie budynków mieszkalnych zgodnie z dotychczasowymi warunkami technicznymi użytkowania.
Problem z robotami wymagającymi zgłoszenia – art. 29 ust. 3
Nowa regulacja zawiera jednak prawdopodobnie lukę. Art. 102a odnosi się bowiem do zgłoszenia “budowy”, a art. 102b obejmuje wyłącznie budowy i roboty budowlane wskazane w art. 29 ust. 2 i 4, czyli niewymagające zgłoszenia. Pominięto natomiast “roboty budowlane” wymagające zgłoszenia, o których mowa w art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego.
Może to oznaczać, że dla takich robót – np. niektórych przebudów lub instalowania urządzeń wymagających zgłoszenia – nie będzie podstawy do skorzystania z 18-miesięcznego okresu przejściowego i po 19.09.2026 r. konieczne będzie stosowanie nowych przepisów techniczno-budowlanych. Literalne brzmienie nowych przepisów nie daje podstaw do automatycznego rozszerzenia art. 102a na wszystkie zgłoszenia robót budowlanych, a tym samym oznacza obowiązek stosowania po 19 września 2026 r. wyłącznie nowych przepisów dla tych robót.
Uprawnienia budowlane i członkostwo w izbie
Ustawa porządkuje również skutki utraty uprawnień budowlanych i zawieszenia w prawach członka izby. Skreślenie z listy członków okręgowej izby wskutek stwierdzenia utraty uprawnień nastąpi tylko wtedy, gdy ukarany utraci wszystkie posiadane uprawnienia budowlane. Podobnie zakaz wykonywania samodzielnej funkcji technicznej będzie powodował zawieszenie w prawach członka izby tylko wtedy, gdy obejmie wszystkie samodzielne funkcje techniczne, do których wykonywania dana osoba była uprawniona.
Jednocześnie w Prawie budowlanym zostanie wprost zapisane, że osoba zawieszona w prawach członka izby nie może w okresie zawieszenia wykonywać samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie. Odpowiednio zmieniony art. 43 ustawy o samorządach zawodowych usuwa przy tym dotychczasowe wadliwe odesłanie i wskazuje prawidłowo funkcje wymienione w art. 12 ust. 1 pkt 1–5 Prawa budowlanego.
Doprecyzowano także skutki niezdania egzaminu nałożonego w ramach odpowiedzialności zawodowej. Jeżeli osoba ukarana nie zda egzaminu również w dodatkowym terminie wyznaczonym przez okręgową komisję kwalifikacyjną, okręgowy sąd dyscyplinarny stwierdzi utratę uprawnień budowlanych wyłącznie w specjalności i zakresie objętych egzaminem, a nie – jak mogło wynikać z dotychczasowego brzmienia – wszystkich uprawnień do pełnienia samodzielnej funkcji technicznej.
Wykonywanie orzeczeń dyscyplinarnych
Ustawa usuwa również wątpliwości dotyczące wykonywania prawomocnych orzeczeń sądów dyscyplinarnych. Jeżeli orzeczono karę skreślenia z listy członków izby albo zawieszenia w prawach członka, nie będzie już potrzebna dodatkowa uchwała okręgowej rady izby. Po otrzymaniu prawomocnego orzeczenia przewodniczący rady niezwłocznie dokona odpowiednio skreślenia albo wpisze informację o zawieszeniu.
Do postępowań dyscyplinarnych i postępowań w sprawie odpowiedzialności zawodowej wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ustawy będą stosowane przepisy dotychczasowe.
Porównanie aktualnego tekstu jednolitego ustawy z Dz.U. z 2025 r. poz. 1783, wraz ze zmianami wynikającymi z ustawy uchwalonej 31 lipca 2026 r., obejmujące wyłącznie dodane lub zmienione art. 13a, 19, 42, 43 i 55 – znajdują się tutaj.
Publikacja:
Adres internetowy dokumentu:
https://dziennikustaw.gov.pl/DU/2026/1161
Adres internetowy dokumentów zmienianych:
- ustawa o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa:
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20010050042 - ustawa – Prawo budowlane:
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19940890414
Przebieg procesu legislacyjnego:
https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/PrzebiegProc.xsp?id=810E23CD92DBDD58C1258E13003032FC
2. Zmiany dotyczące realizacji inwestycji w zakresie energetyki jądrowej
Dnia 18.08.2026 r. została opublikowana w Dzienniku Ustaw:
Ustawa z dnia 3 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2026 r. poz. 1097).
Data wejścia w życie: 02.09.2026 r. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Dokument dotyczy:
Etapowanie pozwolenia na budowę
Ustawa wprowadza szczególne rozwiązania umożliwiające szersze etapowanie realizacji obiektów energetyki jądrowej. Do pozwolenia na budowę takiego obiektu nie będzie stosowany art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym pozwolenie dotyczące wybranych obiektów może być wydane jedynie wtedy, gdy mogą one samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Oznacza to możliwość wydawania pozwolenia na budowę także dla części zamierzenia, która nie może jeszcze samodzielnie funkcjonować.
Nowym instrumentem jest ponadto pozwolenie na budowę w zakresie wstępnych robót budowlanych przy obiekcie energetyki jądrowej, o które inwestor będzie mógł wystąpić jeszcze przed uzyskaniem pozwolenia na budowę całego obiektu. Pozwolenie wydaje wojewoda, a do wniosku dołącza się m.in. projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany przygotowane dla części zamierzenia objętej wnioskiem, a także decyzję środowiskową i lokalizacyjną.
Wstępne roboty budowlane obejmują zarówno roboty budowlane w rozumieniu Prawa budowlanego, jak i inne prace, do których przepisy dotyczące robót budowlanych stosuje się odpowiednio. Mogą to być m.in. roboty ziemne i odwodnieniowe, zbiorniki przeciwpożarowe i na wody opadowe, obiekty zaplecza budowy, drogi i bocznice kolejowe oraz określone prace związane z posadowieniem obiektu. Ustawa rozróżnia przy tym roboty niewymagające dodatkowego zezwolenia Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki oraz roboty istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, dla których takie zezwolenie będzie warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę w zakresie wstępnych robót.
Istotne praktycznie jest również dopuszczenie równoległego prowadzenia postępowania o pozwolenie na budowę całego obiektu energetyki jądrowej i postępowania dotyczącego wstępnych robót budowlanych. Pozwoli to na rozpoczęcie określonego zakresu robót bez oczekiwania na zakończenie procedury dotyczącej całego obiektu.
Pozwolenie na użytkowanie części obiektu
Etapowanie obejmie także zakończenie inwestycji. Na wniosek inwestora pozwolenie na użytkowanie będzie mogło zostać wydane dla części obiektu energetyki jądrowej, bez wymogu jej samodzielnego funkcjonowania wynikającego z ogólnych przepisów Prawa budowlanego. Pozwolenia na użytkowanie obiektu oraz w zakresie wstępnych robót budowlanych będzie wydawał wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego. Szczególne rozwiązanie przewidziano również dla części zamierzenia objętej pozwoleniem na wstępne roboty budowlane, która sama nie jest obiektem budowlanym.
Zmiany mają więc praktyczne znaczenie przede wszystkim dla inżynierów budownictwa uczestniczących w przygotowaniu i realizacji inwestycji jądrowych: umożliwiają dzielenie dokumentacji i procesu budowlanego na mniejsze zakresy, wcześniejsze rozpoczynanie określonych robót oraz równoległe prowadzenie części procedur administracyjnych. Jednocześnie przy robotach mających znaczenie dla bezpieczeństwa jądrowego dochodzi dodatkowy reżim zezwoleń i nadzoru Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki.
Publikacja:
Adres internetowy dokumentu:
https://dziennikustaw.gov.pl/DU/2026/1097
Adres internetowy dokumentów zmienianych:
Ustawa o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących:
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20111350789
Ustawa – Prawo atomowe:
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20010030018
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko:
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20081991227
Przebieg procesu legislacyjnego:
https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/PrzebiegProc.xsp?id=53F9B99294CFC301C1258DD90031F48A
3. Zmiany w Prawie wodnym – wykorzystanie oczyszczonych ścieków i urządzenia pomiarowe
Dnia 01.09.2026 r. została opublikowana w Dzienniku Ustaw:
Ustawa z dnia 17 lipca 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo wodne (Dz. U. z 2026 r. poz. 1156).
Data wejścia w życie: 01.01.2027 r., z wyjątkiem przepisów dotyczących przesunięcia terminów stosowania urządzeń i systemów pomiarowych, które wchodzą w życie 31.12.2026 r.
Dokument dotyczy:
Woda odzyskana ze ścieków komunalnych
Ustawa wprowadza do Prawa wodnego pojęcie „wody odzyskanej ze ścieków komunalnych” i tworzy podstawy prawne do wykorzystywania oczyszczonych ścieków komunalnych w obiegach chłodzących elektrowni i elektrociepłowni. Dopuszczono również mieszanie takiej wody z wodami pobieranymi na potrzeby systemów chłodzenia. Po wykorzystaniu w procesie chłodzenia do wody odzyskanej będą odpowiednio stosowane przepisy dotyczące wód pochodzących z obiegów chłodzących.
Rozwiązanie ma praktyczne znaczenie przede wszystkim dla inżynierów budownictwa uczestniczących w projektowaniu i eksploatacji systemów chłodzenia, instalacji wodnych i ściekowych oraz infrastruktury związanej z oczyszczalniami ścieków i obiektami energetycznymi. Wykorzystywanie wody odzyskanej zostanie objęte systemem pozwoleń wodnoprawnych. Do wniosku o pozwolenie trzeba będzie dołączyć zgodę przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego eksploatującego oczyszczalnię, z której woda będzie pobierana, a operat wodnoprawny będzie musiał określać jej maksymalną ilość w m³/s.
Obowiązek stosowania urządzeń pomiarowych przesunięty do 2030 r.
Istotna zmiana dotyczy również obowiązków pomiarowych określonych w Prawie wodnym. Obecne przepisy przewidywały od 01.01.2027 r. obowiązek stosowania przez podmioty korzystające z usług wodnych urządzeń umożliwiających pomiar ilości pobieranych wód, a przy odprowadzaniu ścieków w ilości średniej dobowej powyżej 0,01 m³/s – urządzeń lub systemów umożliwiających pomiar ich ilości i temperatury.
Nowelizacja przesuwa rozpoczęcie stosowania tych obowiązków na 01.01.2030 r. Odpowiednio do 31.12.2029 r. przedłużono obowiązywanie dotychczasowych rozwiązań przejściowych dotyczących pomiarów i ustalania opłat. Dla podmiotów przygotowujących modernizacje układów pomiarowych oznacza to trzy dodatkowe lata na dostosowanie infrastruktury.
Publikacja:
Adres internetowy dokumentu:
https://dziennikustaw.gov.pl/DU/2026/1156
Adres internetowy dokumentu zmienianego:
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne:
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250000960
Przebieg procesu legislacyjnego:
https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/PrzebiegProc.xsp?id=B6C406B73249BE80C1258E1100354CB6