1. Zmiany dotyczące dróg – rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
Dnia 07.09.2026 r. zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw:
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 września 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2026 r. poz. 1185).
Data wejścia w życie: 22.09.2026 r.
Dokument dotyczy:
Rozporządzenie zmienia zasady kwalifikowania dróg o nawierzchni twardej do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Dotychczas § 3 ust. 1 pkt 62 rozporządzenia obejmował co do zasady drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km. Zakwalifikowanie inwestycji do tej grupy wiązało się z koniecznością uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Od 22 września 2026 r. z tej kwalifikacji dodatkowo wyłączone zostaną:
- rozbudowy dróg o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia do 2 km,
- przebudowy dróg o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia do 4 km,
pod warunkiem, że będą zlokalizowane poza obszarami objętymi formami ochrony przyrody wskazanymi w przepisie, m.in. poza obszarami Natura 2000.
W praktyce oznacza to, że niewielka rozbudowa drogi o długości od 1 do 2 km albo przebudowa drogi o długości od 1 do 4 km, zlokalizowana poza wskazanymi formami ochrony przyrody, nie będzie już kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko na podstawie § 3 ust. 1 pkt 62, a tym samym nie będzie wymagała uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z tego tytułu. Powinno to istotnie uprościć przygotowanie przede wszystkim mniejszych inwestycji drogowych realizowanych przez samorządy.
Należy jednak zwrócić uwagę, że zmiana nie podnosi ogólnego progu 1 km dla budowy nowej drogi. Nowe limity 2 km i 4 km dotyczą wyłącznie odpowiednio rozbudowy i przebudowy istniejących dróg. Nie dotyczą również autostrad i dróg ekspresowych, które podlegają odrębnym zasadom kwalifikacji.
W kontekście kwalifikowania niewielkich inwestycji drogowych warto również przypomnieć opublikowane wcześniej na portalu ZPR POIIB stanowisko GDOŚ dotyczące chodników i ścieżek rowerowych: Decyzje środowiskowe – chodniki i ścieżki rowerowe. Zgodnie z przedstawionym tam stanowiskiem ich realizacja sama w sobie nie stanowi przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko i nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Publikacja:
Adres internetowy dokumentu: Dz. U. z 2026 r. poz. 1185
Adres internetowy dokumentu zmienianego: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
Przebieg procesu legislacyjnego: Rządowy Proces Legislacyjny – RD291
2. Zmiany w Prawie wodnym – wykorzystanie oczyszczonych ścieków i urządzenia pomiarowe
Dnia 04.09.2026 r. zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw:
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2026 r. w sprawie zwalniania z obowiązku zapewniania budowli ochronnych w budynkach użyteczności publicznej oraz przypadków, w których nie ma obowiązku zapewniania budowli ochronnych w takich budynkach (Dz. U. z 2026 r. poz. 1181).
Data wejścia w życie: 05.09.2026 r.
Dokument dotyczy:
Rozporządzenie określa przypadki, w których w budynku użyteczności publicznej nie ma obowiązku zapewnienia budowli ochronnej, oraz przypadki, w których wójt, burmistrz albo prezydent miasta może zwolnić inwestora z tego obowiązku w drodze decyzji administracyjnej.
Nowe przepisy są konsekwencją zmiany art. 93 ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej, obowiązującej od 29 maja 2026 r. Zgodnie z aktualnym brzmieniem ustawy zasadą jest, że w budynku użyteczności publicznej zapewnia się budowlę ochronną, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Jest to istotna zmiana względem poprzedniego systemu, w którym budowle ochronne wyznaczano jedynie w określonych rodzajach budynków użyteczności publicznej posiadających co najmniej jedną kondygnację podziemną. Dotychczasowe rozporządzenie z 31 lipca 2025 r. traci moc z dniem wejścia w życie nowego aktu.
Obowiązek zapewnienia budowli ochronnej nie powstaje z mocy prawa m.in. w przypadku:
- budynku bez kondygnacji podziemnej, jeżeli łączna powierzchnia wewnętrzna jego kondygnacji nadziemnych nie przekracza 5000 m²;
- budynku przeznaczonego do jednoczesnego przebywania nie więcej niż 50 osób, z wyjątkiem budynku przeznaczonego w całości lub części na potrzeby administracji publicznej, w którym siedzibę ma organ administracji publicznej;
- budynku wpisanego do rejestru zabytków albo do wojewódzkiej ewidencji zabytków;
- budynku, w którym część przeznaczona na użyteczność publiczną zajmuje nie więcej niż połowę całkowitej powierzchni użytkowej i jednocześnie nie przekracza 2500 m²;
- rozbudowy lub nadbudowy budynku, jeżeli powierzchnia wewnętrzna zwiększa się o nie więcej niż 2500 m² i jednocześnie o nie więcej niż 100% w stosunku do powierzchni przed rozbudową lub nadbudową.
Przewidziano również szczególne wyłączenie dotyczące określonych terenów zamkniętych służb państwowych.
W praktyce oznacza to m.in., że sam brak kondygnacji podziemnej nie zwalnia automatycznie z obowiązku zapewnienia budowli ochronnej, jeżeli powierzchnia kondygnacji nadziemnych budynku przekracza 5000 m². W takim przypadku należy sprawdzić pozostałe wyłączenia albo możliwość uzyskania zwolnienia w drodze decyzji.
Odrębny katalog obejmuje bowiem sytuacje, w których obowiązek co do zasady istnieje, ale organ ochrony ludności może udzielić zwolnienia. Dotyczy to m.in. braku możliwości technicznych spełnienia wymagań dla budowli ochronnej, braku potrzeby zapewnienia miejsc schronienia w danej lokalizacji, braku ekonomicznej zasadności inwestycji, występowania nieakceptowalnego ryzyka związanego np. z awariami przemysłowymi lub katastrofami naturalnymi oraz możliwości zapewnienia użytkownikom schronienia w innej budowli ochronnej położonej w odległości nieprzekraczającej 500 m, mierzonej po przewidywanej drodze dojścia. Zwolnienie może być również udzielone, gdy w budynku lub jego części może przebywać nie więcej niż 100 osób albo budynek ma powierzchnię wewnętrzną nieprzekraczającą 2500 m². Ostatniego z tych ułatwień nie stosuje się jednak do szpitali oraz budynków przeznaczonych na potrzeby nauki, szkolnictwa wyższego, oświaty lub wychowania.
Należy zwrócić uwagę na różnicę pomiędzy obiema grupami przypadków. Spełnienie jednej z przesłanek określonych w § 2 rozporządzenia oznacza brak obowiązku z mocy prawa, natomiast przesłanki z § 3 jedynie umożliwiają organowi udzielenie zwolnienia – konieczna jest wówczas decyzja administracyjna.
Brak obowiązku wykonania budowli ochronnej albo uzyskanie zwolnienia nie oznacza automatycznie braku wymagań dotyczących miejsc doraźnego schronienia. Jeżeli budynek posiada kondygnację podziemną lub garaż podziemny, należy niezależnie sprawdzić wymagania art. 94 ustawy. Art. 95a ust. 5 wprost stanowi, że w przypadku braku obowiązku zapewnienia budowli ochronnej albo udzielenia zwolnienia stosuje się przepisy dotyczące miejsc doraźnego schronienia.
Publikacja:
Adres internetowy dokumentu:
Dz.U. z 2026 r. poz. 1181
Ustawa wprowadzająca obecne brzmienie art. 93–95a ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej:
Dz.U. z 2026 r. poz. 646
Poprzednio obowiązujące rozporządzenie:
Dz.U. z 2025 r. poz. 1070
Przebieg procesu legislacyjnego:
Rządowy Proces Legislacyjny – projekt nr 12409757
3. Nowe zasady przygotowywania planów miejscowych
Dnia 09.09.2026 r. zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw:
Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 7 września 2026 r. w sprawie sposobu przygotowania projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2026 r. poz. 1192).
Data wejścia w życie: 24.09.2026 r.
Dokument dotyczy:
Zastąpienia rozporządzenia z 17 grudnia 2021 r. dotyczącego zakresu projektu MPZP. Dla przygotowania inwestycji szczególne znaczenie mają:
- Przeznaczenie uzupełniające i wykluczane. Nowe przepisy wprost przewidują ich określanie wyłącznie w tekście planu, według klas z załącznika nr 1. W praktyce sam symbol na rysunku nie wystarczy do oceny dopuszczalności inwestycji.
- Dokumentowanie procedury. Określono odrębne wymagania m.in. dla postępowania uproszczonego i zintegrowanego planu inwestycyjnego. Dokumentacja uwzględnia konsultacje społeczne oraz udostępnianie materiałów w Rejestrze Urbanistycznym, z rozwiązaniem przejściowym dla publikacji w BIP.
- Plany w toku. Zgodnie z § 10 ust. 1, dla procedur spełniających wskazane tam warunki przed 24.09.2026 r. zachowano przepisy dotychczasowe, ale czynności dokonywane od tej daty dokumentuje się według nowego rozporządzenia. W trybie zwykłym decyduje data uchwały o przystąpieniu; dla pozostałych trybów wskazano właściwe ogłoszenia. Nie oznacza to obowiązku przerysowania wszystkich rozpoczętych planów.
Dla starszych procedur § 10 ust. 2 zachowuje odpowiednie elementy dokumentacji, m.in. prognozę skutków finansowych i dokumenty wyłożenia, jeżeli ich obowiązek wynika z przepisów przejściowych reformy.
O praktycznym korzystaniu z rejestru można przeczytać w artykule „Wystartował Rejestr Urbanistyczny”.
Publikacja:
Adres internetowy dokumentu: Dz. U. z 2026 r. poz. 1192
4. Oznaczenia i nazewnictwo w decyzjach o warunkach zabudowy i lokalizacji inwestycji celu publicznego
Dnia 09.09.2026 r. zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw:
Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 7 września 2026 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy (Dz. U. z 2026 r. poz. 1191).
Data wejścia w życie: 24.09.2026 r.
Dokument dotyczy:
Nowych zasad zapisywania ustaleń decyzji o warunkach zabudowy (WZ) oraz o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Rozporządzenie zastępuje przepisy Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. (Dz. U. Nr 164, poz. 1589). Najważniejsze zmiany obejmują:
- Ujednolicenie nazewnictwa z planami miejscowymi. Rodzaj inwestycji, w tym funkcję zabudowy i zagospodarowania terenu, należy opisywać z odpowiednim zastosowaniem nazw klas przeznaczenia terenu określonych w przepisach dotyczących MPZP. Dotychczas rozporządzenie zawierało własne wyliczenie rodzajów zabudowy. Przy przygotowaniu inwestycji warto zatem zachować spójność opisu zamierzenia z nazewnictwem planistycznym (§ 1 pkt 1).
- Aktualizację sposobu zapisywania parametrów zabudowy. Wprost wymieniono m.in. maksymalną intensywność zabudowy, maksymalną i minimalną nadziemną intensywność zabudowy, udział powierzchni zabudowy, minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej i minimalną liczbę miejsc do parkowania (§ 1 pkt 2). Jest to dostosowanie zapisów decyzji do terminologii stosowanej już w przepisach o ustalaniu wymagań dla nowej zabudowy — parametry te wymieniało rozporządzenie z 15 lipca 2024 r. (Dz. U. poz. 1116). Omawiany akt sam nie wprowadza nowych metod ich obliczania.
- Wyraźne uwzględnienie wód opadowych i roztopowych. W ustaleniach dotyczących obsługi infrastrukturalnej, obok odprowadzania ścieków, wymieniono odprowadzanie wód opadowych i roztopowych (§ 1 pkt 5). W praktyce oznacza to potrzebę czytelnego ujęcia tego zagadnienia w decyzji i uwzględnienia jej ustaleń podczas projektowania odwodnienia terenu.
- Zmianę podstawy oznaczeń graficznych. Odesłanie do PN-B-01027 zastąpiono odpowiednim stosowaniem oznaczeń, nazewnictwa i sposobu prezentacji linii określonych w przepisach dotyczących MPZP (§ 2 ust. 3). Rozwiązanie to wiąże się z opublikowanym równocześnie rozporządzeniem z poz. 1192. Nadal dopuszczalne są oznaczenia uzupełniające; wszystkie użyte oznaczenia wymagają objaśnienia, a rysunek musi być jednoznacznie powiązany z tekstem decyzji.
Sprawy w toku: do postępowań wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed 24.09.2026 r. stosuje się dotychczasowe przepisy w zakresie oznaczeń i nazewnictwa (§ 3). Samo wydanie decyzji po tej dacie nie oznacza zatem obowiązku zastosowania nowych zasad. Przepis ten nie przesądza o stosowaniu pozostałych przepisów planistycznych — dotyczy wyłącznie oznaczeń i nazewnictwa
Publikacja:
Adres internetowy dokumentu: Dz. U. z 2026 r. poz. 1191