I Ogólnopolska Konferencja Samorządowych Praktyków NOVA WODA
„Oczyszczanie ścieków – jak zmienić źródło problemów w źródło perspektyw”
W dniach 13–14 kwietnia 2026 r. na terenie Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, odbyła się I Ogólnopolska Konferencja Samorządowych Praktyków NOVA WODA. W wydarzeniu wzięło udział 238 uczestników reprezentujących środowiska naukowe, samorządowe oraz branżę wodno-kanalizacyjną z całej Polski.
Celem konferencji było przedstawienie nowoczesnego podejścia do gospodarki ściekowej – w szczególności zmiany postrzegania oczyszczalni ścieków z obiektów problemowych w instalacje stanowiące istotny element rozwoju lokalnego i źródło cennych zasobów.
Środowiska nauki, samorządu i biznesu przy jednym stole
Program konferencji obejmował wystąpienia przedstawicieli wiodących ośrodków naukowych, w tym prof. Krzysztofa Pulikowskiego, prof. Lecha Dzienisa, prof. Pawła Licznara oraz prof. Krzysztofa Chmielowskiego, a także reprezentantów samorządów i przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych.
Istotnym elementem programu były wystąpienia gości zagranicznych. Mikael Wessel przedstawił funkcjonowanie sektora wodno-kanalizacyjnego w Danii, wskazując na różnice i podobieństwa w zakresie organizacji, efektywności i finansowania. Z kolei Casper Søsted zaprezentował nowoczesne rozwiązania w zakresie redukcji odorów, oparte na technologii biofiltracji.
Inwestycje w sektorze wodno-ściekowym – podejście systemowe
Jednym z kluczowych punktów konferencji była prezentacja koncepcji M.O.S.T., przedstawionej przez Barbarę Chmielińską. Model ten zakłada kompleksowe, czteroetapowe przygotowanie inwestycji, umożliwiające ograniczenie ryzyka, optymalizację kosztów oraz skrócenie czasu realizacji przedsięwzięć infrastrukturalnych.
Oczyszczalnia jako źródło zasobów
W trakcie konferencji wielokrotnie podkreślano konieczność zmiany podejścia do gospodarki ściekowej, szczególnie w kontekście postępujących zmian klimatycznych oraz ograniczonych zasobów wodnych.
Prelegenci wskazywali na rosnącą rolę oczyszczalni ścieków jako:
- źródeł wody dla rolnictwa i przemysłu,
- miejsc odzysku surowców, w tym fosforu i składników nawozowych,
- instalacji produkujących energię,
- elementów gospodarki o obiegu zamkniętym.
Debaty – wspólna odpowiedzialność za przyszłość
Istotnym elementem wydarzenia były dwie debaty tematyczne, podczas których uczestnicy dyskutowali o wyzwaniach stojących przed sektorem wodno-ściekowym w Polsce. Poruszano zagadnienia związane z finansowaniem inwestycji, akceptacją społeczną nowych rozwiązań oraz koniecznością ścisłej współpracy pomiędzy nauką, samorządami i biznesem.
Wnioskiem płynącym z dyskusji była potrzeba budowania partnerstwa i podejścia systemowego do rozwoju infrastruktury wodno-ściekowej.
Wizyty studyjne i warsztaty – praktyczny wymiar konferencji
Integralną częścią konferencji były wizyty studyjne oraz warsztaty, umożliwiające uczestnikom bezpośrednie zapoznanie się z funkcjonowaniem nowoczesnych obiektów i narzędzi wykorzystywanych w branży.
Uczestnicy mieli do wyboru kilka ścieżek tematycznych:
- wizytę w niewielkiej, nowo wybudowanej oczyszczalni w Suchej Wielkiej, gdzie zaprezentowano m.in. specyfikę oczyszczania ścieków dowożonych, działanie systemów SCADA oraz wyposażenie techniczne,
- zwiedzanie Oczyszczalnia Ścieków Janówek, obejmujące akredytowane laboratorium oraz zaplecze badawczo-rozwojowe MPWiK Wrocław,
- udział w warsztatach poświęconych wykorzystaniu chatbotów AI w pracy oczyszczalni ścieków,
- zwiedzanie laboratoriów badawczych Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu.
Zajęcia te umożliwiły uczestnikom konfrontację wiedzy teoretycznej z praktyką oraz wymianę doświadczeń w mniejszych, specjalistycznych grupach.
NOVA MEET – integracja środowiska branżowego
Pierwszy dzień konferencji zakończył się wydarzeniem networkingowym NOVA MEET, które odbyło się w Hydropolis – unikatowym centrum edukacji ekologicznej zlokalizowanym w zabytkowym, XIX-wiecznym zbiorniku wody.
Spotkanie stanowiło okazję do kontynuowania dyskusji w mniej formalnej atmosferze, wymiany doświadczeń oraz budowania relacji pomiędzy przedstawicielami różnych środowisk branżowych.
Podsumowanie
Konferencja NOVA WODA potwierdziła, że przyszłość gospodarki wodno-ściekowej w Polsce wymaga zmiany paradygmatu – odejścia od postrzegania ścieków jako problemu na rzecz traktowania ich jako źródła cennych zasobów.
Wydarzenie objęte zostało patronatem honorowym Ambasady Królestwa Danii, Izby Gospodarczej „Wodociągi Polskie”, Marszałka Województwa Dolnośląskiego i Polskiego Zrzeszenia Inżynierów i Techników Sanitarnych.
Konferencja zgromadziła łącznie 18 referatów, 2 debaty tematyczne, 4 wizyty studyjne.
Wnioski płynące z konferencji wskazują jednoznacznie, że oczyszczalnie ścieków mogą w najbliższych latach stać się kluczowym elementem systemu gospodarowania zasobami – dostarczając wodę, energię oraz surowce dla gospodarki.